Steeds wakker worden 's nachts: oorzaken en wat je eraan doet

In slaap vallen is het probleem niet. Maar dan, ergens tussen twee en vier, ben je ineens klaarwakker. Je draait je om, kijkt tóch op de wekker, en begint aan het bekende rekensommetje. Herkenbaar? Onderbroken slaap is een van de meest gehoorde slaapklachten, en de oorzaak is bijna altijd te vinden.

Eerst even geruststellen

Wakker worden 's nachts is op zichzelf normaal. Je slaapt in cycli van ongeveer anderhalf uur, en aan het eind van elke cyclus kom je even bijna boven water. Een goede slaper merkt dat niet en zakt direct weer weg. Het probleem zit dus niet in het wakker wórden, maar in alles wat je op dat kwetsbare moment écht wakker maakt.

De zes meest voorkomende boosdoeners

1. Licht en geluid. Op het lichte moment tussen cycli is een streepje straatlicht of een brommende koelkast genoeg. Verduisterende gordijnen en eventueel oordoppen zijn de goedkoopste slaapverbetering die er bestaat.
2. Alcohol. Het glas wijn helpt je wel ín slaap, maar breekt je slaap in de tweede nachthelft juist op. De klassieke drie-uur-wakker-oorzaak.
3. Te warm of te koud. Je lichaam wil 's nachts warmte kwijt. Een kamer boven de 18 graden of een te dik dekbed verstoort dat.
4. Piekeren. Word je wakker mét een draaiend hoofd, leg dan een notitieblokje naast je bed. Opschrijven parkeert de gedachte aantoonbaar beter dan blijven malen.
5. Je blaas. Grote glazen drinken vlak voor bed betekent er 's nachts uit. Verplaats het drinken naar eerder op de avond.
6. Je bed. De sluipende variant. Drukplekken, een doorgezakt matras of een partner wiens bewegingen doordreunen: elk ervan geeft precies het duwtje dat je op het lichte moment wakker maakt. Word je wakker omdat je móet draaien van een slapende arm of pijnlijke heup, dan wijst dat op drukpunten.

Wat je vannacht al kunt doen

• Kijk niet op de klok. Draai de wekker om; het rekensommetje maakt je alleen maar wakkerder.
• Blijf je langer dan een kwartier wakker liggen, sta dan even op en lees iets saais bij zacht licht in plaats van te blijven woelen. Je bed moet een slaapplek blijven, geen worstelplek.
• Houd de avond schermluw en het laatste uur rustig. Slaap begint een uur voordat je gaat liggen.

Wanneer je naar je bed moet kijken

Stel jezelf twee vragen. Word je wakker van iets in je lijf, zoals tintelende armen, een stijve rug of drukplekken op je zij? En slaap je elders, op vakantie of in een logeerbed, wél door? Twee keer ja betekent dat je bed de verstoorder is. Een matras dat drukpunten geeft of beweging doorgeeft, prikt precies in die lichte slaapmomenten.

In dat geval is er goed nieuws: dit is de best oplosbare oorzaak van het rijtje. Bij LekkerLiggen slaap je 14 dagen proef, lang genoeg om te weten of je weer doorslaapt. En houd je klachten die niet bij een bed horen, zoals ademstops of aanhoudende slapeloosheid, ga dan eerst langs de huisarts.